kazimierz dolny
imieniny: Jerzego i Wojciecha
Poniedziałek 23 kwietnia 2018
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

  Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

Wśród lodowców, mamutów i reniferów

Już pod koniec trzeciorzędu z terytorium Polski ustępuje roślinność subtropikalna, a na jej miejsce wkraczają gatunki wschodnioazjatyckie.

Około 1,8 miliona lat temu epoką lodową – plejstocenem rozpoczyna się kolejny okres ery kenozoicznej zwany czwartorzędem. Podczas epoki lodowej, która zakończyła się mniej więcej 10 tysięcy lat temu, na terytorium Polski od północy, ze Skandynawii, kilkakrotnie nasuwa się czasza lodowca. Owe nasunięcia (transgresje) lądolodu mają miejsce podczas ochłodzenia klimatu, zaś w okresach ociepleń następują regresje (wycofywanie się) lądolodu. Okresy dłuż-szych ociepleń między kolejnymi zlodowaceniami (glacja-łami) nazywane są interglacjałami.

Pierwszym zlodowaceniem, które pokryło interesujący teren było zlodowacenie południowopolskie (krakowskie). Lądolód wkroczył tutaj ponad 600 tysięcy lat temu. Lodowiec swoją masą nie tylko rzeźbił podłoże; moglibyśmy również porównać go do olbrzymiej taśmy transportowej niosącej różnoraki materiał, który następnie akumulowany był w postaci glin zwałowych, a także piasków i żwirów z głazami pochodzenia północnego.

Gliny zwałowe zlodowacenia południowopolskiego znajdowane są dzisiaj w głębokowciętych wąwozach. Między innymi gliny zwałowe z tego zlodowacenia, w wąwozach rozcinających zachodnią krawędź Wyżyny Lubelskiej (Płaskowyżu Nałęczowskiego) w okolicach Parchatki i Zbędowic, naukowcy datowali na około 632, 610 i 479 tysięcy lat temu15.

Wraz z wycofaniem się (regresją) lądolodu do Skandynawii, rzeki i prawisła podążyły wraz z ociepleniem klimatu na północ. Zaczyna się teraz interglacjał wielki (mazowiecki). Formy i osady pozostawione przez lodowiec poddane zostają działaniu niszczących czynników. Rzeki rozpoczynają wielką pracę rozcinania podłoża. Okres intensywnej erozji prowadzi do głębokiego wcięcia rzek.

Przebieg doliny i koryta Wisły na odcinku Kazimierskiego Parku Krajobrazowego oraz jego otuliny wyglądał inaczej niż obecnie. Prawisła wkraczała wielkim zakolem od zachodu w obniżenie Kotliny Chodelskiej, aż niemal po Karczmiska. Następnie płynąc równolegle do Skarpy Dobrskiej rzeka przecinała dzisiejsze koryto na południe od Janowca, by kilka kilometrów na zachód od Janowca, Wojszyna i Nasiłowa (miejscowości te wówczas znajdowały się na prawym brzegu Wisły), rynną równoległą do obecnej doliny pod Kazimierzem i Bochotnicą, skierować się na północny wschód. Na południe od Puław – w okolicach Włostowic – dolina Wisły z okresu interglacjału wielkiego krzyżowała się z obecną, a teren dzisiejszych Puław z osadą pałacową leżał na lewym brzegu16. Trzeba przy tym dodać, że dno starej doliny - rynny („kanionu”) znajdowało się o około 30 – 40 metrów głębiej od obecnej. W trwającym długo interglacjale wielkim (szczególnie w jego drugiej części) rzeka miała dużo czasu na znaczne poszerzenie doliny (rozwój erozji bocznej).

Warto zapamiętać, że w okresie zlodowacenia interglacjału wielkiego Janowiec, Wojszyn i Nasiłów leżały na prawym, a Puławy na lewym brzegu Wisły. Kopalną dolinę
z owego czasu rejestrują profile geologiczne.

Około 310 tysięcy lat temu rozpoczyna się kolejne – zlodowacenie środkowopolskie, które jako ostatnie
objęło swoim zasięgiem obszar Kazimierskiego Parku Krajobrazowego.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Zobacz zdjęcia
ślimak Volutispia kasimiri

Uproszczony szkic Małopolskiego Przełomu Wisły. (wg. H. Murszczaka) linia kropkowaną oznaczono prawisłę a linią przerywaną jej pradolinę

Ząb mamuta we włostowickim kościele, fot. z przewodnika Al. Janowskiego

Kamieniołom komorowy w Bochotnicy.fot. A. Pawłowski

Głębocznica lessowa na Kwaskowej Górze w Kazimierzu Dolnym. Fotografia wykonana przez Stanisława Koziorowskiego przed 1918 r

Wezbrany Grodarz sfotografowany przez Stanisława Koziorowskiego w latach trzydziestych (1919?)




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe