kazimierz dolny
imieniny: Wiktora i Małgorzaty
Środa 17 października 2018
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

  Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

W podłożu panowała wówczas gruba warstwa wiecznej zmarzliny, która rozmarzała dość płytko w okresie letnim. Dlatego rzeki szeroko rozlewały się, nie mogąc wciąć się głębiej w podłoże.

Nasycony wodą, rozmarznięty (przy powierzchni) grunt spełzywał po nachylonym, przemarzniętym podłożu. Proces taki nazywany jest soliflukcją. Języki soliflukcyjne sprzed ponad 22 tys. lat odsłaniają się ponad opisanymi wyżej spłaszczeniami krioplanacyjnymi na Skarpie Dobrskiej.

Na porośniętej skąpą roślinnością subarktycznej tundrze wypasały się nosorożce włochate, mamuty (słonie arktyczne) i stada reniferów. Najstarsze ślady człowieka w postaci resztek obozowiska łowców mamutów sprzed około 30 – 25 tys. lat (starsza epoka kamienia) na tym terenie zostały odkryte w okolicach Góry Puławskiej, na lewym brzegu Wisły23. Byli to przedstawiciele kultury oriniackiej, polujący przy użyciu oszczepów z kamiennymi grotami na arktyczne słonie. Warto dodać, że po drugiej stronie Wisły we Włostowicach znaleziono potężny ząb – siekacz mamuta. „Kieł” wisiał do niedawna we włostowickim kościele parafialnym.

W okresie zlodowacenia północnopolskiego dochodzi do kolejnego w epoce lodowej ważnego, dla dzisiejszej rzeźby Kazimierskiego Parku Krajobrazowego, wydarzenia. Było nim powstanie na prawym brzegu Wisły, na Wyżynie Lubelskiej, grubych pokryw lessowych. Tym razem decydującą rolę w kształtowaniu powierzchni terenu ma wiatr.

Zgromadzony w dużych ilościach w dolinach szeroko rozlewających się rzek, produkt wietrzenia skał jest wywiewany przez wiatry i osadzany w postaci pylastego lessu na wyżej położonych terenach międzydolinnych. Lessy, które osadzały się podczas ostatniego zlodowacenia, w przedziale czasowym 100 – 15/12 tys. lat temu, nazywane są lessami młodszymi. W ciągu całego tego okresu przeciętne tempo akumulacji lessu wynosiło 0,1 mm/rok. Tworzenie się pokryw lessowych było przerywane krótkotrwałymi ociepleniami klimatu, podczas których na pylastych utworach rozwijały się inicjalne gleby. Dzisiaj poziomy te odsłaniają się w odkrywkach lessowych jako tzw. gleby kopalne.

Podczas, gdy około 25 tys. lat temu w północnej Polsce lądolód miał swój maksymalny zasięg, na terenie dzisiejszego Parku panowała pustynia arktyczna i bardzo intensywnie osadzał się less zwany lessem młodszym górnym (LsMg). Tempo akumulacji tego eolicznego (wiatrowego) osadu w okresie 28 – 15/12 tys. lat temu dochodziło maksymalnie do 1 mm/rok.

Less pokrył grubą warstwą Płaskowyż Nałęczowski, a także nadbudował krawędź Równiny Bełżyckiej i Kotliny Chodelskiej od wsi Podgórz na wschód - przez Dobre, Rogów po Karczmiska.

Pokrywa lessowa na obszarze Płaskowyżu Nałęczowskiego nie jest ciągła. Najbardziej jest ona zwarta i osiąga największe miąższości (przekraczające 20 m, a lokalnie prawdopodobnie nawet 30 m) w zachodniej części subregionu. Ku wschodowi generalnie pokrywa ta dzieli się na mniejsze płaty i izolowane „czapki” lessowe, oddzielone przestrzeniami terenu bez lessu. Pozbawione lessu są przede wszystkim doliny: Bystrej i jej dopływów (Potoku Witoszyńskiego) oraz Grodarza, a także tzw. „niecka karmanowicka” (północno - wschodnia część Parku i otuliny). Brak lessu w strefach wzdłuż dolin świadczy, że podczas akumulacji lessu funkcjonowały one i nie uległy zasypaniu pyłem.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Zobacz zdjęcia
ślimak Volutispia kasimiri

Uproszczony szkic Małopolskiego Przełomu Wisły. (wg. H. Murszczaka) linia kropkowaną oznaczono prawisłę a linią przerywaną jej pradolinę

Ząb mamuta we włostowickim kościele, fot. z przewodnika Al. Janowskiego

Kamieniołom komorowy w Bochotnicy.fot. A. Pawłowski

Głębocznica lessowa na Kwaskowej Górze w Kazimierzu Dolnym. Fotografia wykonana przez Stanisława Koziorowskiego przed 1918 r

Wezbrany Grodarz sfotografowany przez Stanisława Koziorowskiego w latach trzydziestych (1919?)




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe