kazimierz dolny
imieniny: Wiktora i Małgorzaty
Środa 17 października 2018
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

  Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż

O zmianach klimatu i co z tego wynikło

Przed około 10 tys. lat kończy się plejstocen, a rozpoczyna się epoka, w której obecnie żyjemy - holocen.

Jeszcze podczas osadzania się grubych warstw lessu tworzyły się słabo wyodrębniające się w rzeźbie łagodne formy zwane nieckami denudacyjnymi. Teraz wraz z ociepleniem klimatu i ustąpieniem wiecznej zmarzliny dochodzi do erozyjnego rozcinania pokryw lessowych przez wodę. Zaczynają powstawać wąwozy, które w efekcie kolejnych wahnięć klimatycznych (ochłodzenia) i uruchomienia procesów denudacyjnych (obnażania) – spłukiwania i soliflukcji, przekształcają się w suche doliny erozyjno – denudacyjne. Osiągają one głębokości od kilku do kilkunastu metrów, a ich zbocza wyodrębniające się wyraźnie od dna (o szerokości od kilku do kilkudziesięciu metrów) mają nachylenie rzędu
10 – 15.

Wraz z przesunięciem się tundry i lasotundry na północ odchodzą stada reniferów, a za nimi koczownicze ludy łowieckie.

Następuje ekspansja lasu – najpierw typu tajgi, a wraz z postępującym ociepleniem (ok. 7 tys. lat temu) w najcie-plejszej fazie (atlantyckiej) holocenu - tzw. optimum klimatycznym wkracza mieszany las liściasty.

Trochę o pradziejach

Systematycznie prowadzone wieloletnie badania przez Katedrę Archeologii UMCS w Lublinie doprowadziły do odkrycia na interesującym nas terenie (zachodnia część Płaskowyżu Nałęczowskiego, Równiny Bełżyckiej i Kotliny Chodelskiej) różnej rangi i charakteru stanowisk archeologicznych reprezentujących kultury osadnictwa pradziejowego od epoki kamiennej, poprzez epokę brązu, latenu i okres wpływów rzymskich po wczesne średniowiecze.

Około 4500 lat p.n.e. pojawiają się na terenie Kazimierskiego Parku Krajobrazowego pierwsi rolnicy. Były to ludy tzw. kultury wstęgowej rytej, przybyłe z krain naddunajskich przez Bramę Morawską. Zmiana sposobu życia poprzez uprawę zbóż i hodowlę zwierząt przejawia się od tego momentu coraz większym wpływem człowieka na środowisko.

Mniej więcej 1000 lat później na obszarze Płasko-wyżu Nałęczowskiego (okolice Lasu Stockiego) przebywa ludność kultury lubelsko - wołyńskiej ceramiki malowanej.

W dolinie Wisły w okolicach Kazimierza odnaleziony został topór rogowy datowany na ten okres24. Warto wiedzieć, że w Lesie Stockim, na stanowisku reprezentującym okres kultury wołyńsko – lubelskiej ceramiki malowanej, archeolodzy znaleźli niewielką (wysokości 4,5 cm) glinianą figurkę kobiety, która nazywana bywa „Wenus z Lasu Stockiego”

Jak już chyba zdążyliśmy zauważyć, w archeologii nazwy kultur w epoce kamienia wprowadzono głównie od sposobu zdobienia i charakterystycznych form ceramiki używanej przez określoną ludność w danym okresie.

W neolicie – młodszej epoce kamienia (3000 – 2200 lat p.n.e.) następuje na interesującym nas terenie silny rozwój osadnictwa. Znane są z tego okresu przede wszystkim cmentarzyska z kultury pucharów lejkowatych i kultury amfor kulistych, zwłaszcza w zachodniej części Płaskowyżu Nałęczowskiego.

Stosowana przez ludność kultury pucharów lejkowatych technika wypaleniskowa, która zmuszała rolników do szybkiej rotacji pól, spowodowała znaczne wylesienie oraz intensywny rozwój procesów erozyjnych
i w efekcie wyraźne zmiany w krajobrazie. Do utworzenia się gęstej sieci dolin i wąwozów przyczynił się również wypas dużych stad bydła, owiec i kóz.

Ponownie tak duże nasilenie osadnictwa na lessowym Płaskowyżu Nałęczowskim, jak w młodszej epoce kamienia, nastąpi dopiero we wczesnym średniowieczu.

We wczesnym średniowieczu kształtują się ośrodki plemiennej organizacji terytorialnej. Obszar zachodniej części Kotliny Chodelskiej zamieszkują wówczas słowiańskie plemiona Lędzian. Od VII w. po pierwszą połowę IX w. ważną rolę odgrywa chodelski zespół osadniczy z niezwykle interesującym grodziskiem w Chodliku.

Po opuszczeniu przez Lędzian grodziska w Chodliku, rozwija się osada na izolowanym cyplu lessowym w zachodniej części strefy krawędziowej Równiny Bełżyckiej i Kotliny Chodelskiej w okolicach Podgórza. Nie do końca wyjaśniona jest przyczyna upadku grodziska w Chodliku – czy był nią wylew Wisły, czy też przemiany organizacyjne związane
z kształtowaniem się państwowości. W okresie od VI do XIV wieku, który określany jest jako drugie, czyli małe optimum klimatyczne holocenu, wyróżniany jest w przedziale czasowym VI – X/XI w. podokres ciepły suchszy. Właśnie
w owym podokresie, dzięki temu, że na ziemiach polskich rzeki rzadko wylewały z dobrze rozwiniętych koryt meandrowych (małe meandry, z promieniami krzywizny 0,3 – 0,6 km), rozwinęło się osadnictwo nadrzeczne i miało miejsce wszech-stronne użytkowanie dna dolinnego25 – czego przykładem może być chodelski zespół osadniczy.

W końcu wczesnego średniowiecza od IX po XIII wiek rozpoczyna się ekspansja osiedleńcza na obszar lessowego Płaskowyżu Nałęczowskiego. Osady rozwijają się przede wszystkim na ważnym szlaku handlowym tzw. ruskim, biegnącym wzdłuż doliny Bystrej (Wąwolnica, Skowieszyn, Wietrzna Góra - Kazimierz).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Zobacz zdjęcia
ślimak Volutispia kasimiri

Uproszczony szkic Małopolskiego Przełomu Wisły. (wg. H. Murszczaka) linia kropkowaną oznaczono prawisłę a linią przerywaną jej pradolinę

Ząb mamuta we włostowickim kościele, fot. z przewodnika Al. Janowskiego

Kamieniołom komorowy w Bochotnicy.fot. A. Pawłowski

Głębocznica lessowa na Kwaskowej Górze w Kazimierzu Dolnym. Fotografia wykonana przez Stanisława Koziorowskiego przed 1918 r

Wezbrany Grodarz sfotografowany przez Stanisława Koziorowskiego w latach trzydziestych (1919?)




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe