kazimierz dolny
imieniny: Wiktora i Małgorzaty
Środa 17 października 2018
Brulion on-line NR2
Wspomnień o Janie Gotardzie ciąg dalszy
Jak Kształtował się Kazimierski pejzaż
Kazimierz Marii Kuncewiczowej
Wszyscy tu byli znajomi
Na cmetarzu cmentarza w Kazimierzu Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)
Synagoga w Kazimierzu n/Wisłą - losy religii i narodów
Przyjaciel o malarstwie Andrzeja Kołodziejka
Stanisław Jan Łazorek i jego Kazimierz
Nasz Dom
A przecież żal... - Tadeusz Augustynek
Lapidarium mojej pamięci - Julia Rusiecka
Prawie sto lat tułaczki
Psy w Kazimierzu były zawsze...


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR2 -> Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)

  Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.1)

W tym czasie rabinami kazimierskimi byli, m.in. Meszulam Aszkenazy oraz uczeń „Widzącego z Lublina” Mosze Rotenberg (autor polemik). W 1865 r. był tu tylko zastępca rabina i jeden „duchowny”, zaś w 1889 rabin, jego zastępca oraz trzech „uczonych”. Wspomnianym rabinem był Chajim Lejb Zilberminc pełniący tę funkcję od 1886 roku, do co najmniej 1914 r. Kolejnymi rabinami byli Elijahu Lerman (autor komentarzy) oraz Jisrael ha-Lewi. Według tradycyjnych przekazów cadyk mieszkał w drewnianym dworze położonym na południowy wschód od rynku (na terenie pomiędzy kamienicami Przybyłów a Grodarzem), rozebranym w latach 40-tych XX w.

Na początku XX w. powstały wśród tutejszej społecz-ności żydowskiej pierwsze partie polityczne: „Bund”, „Poalej Cijon” i „Mizrachi”.

Po I wojnie światowej liczba ludności żydowskiej Kazimierza spadła do 1382 osób, co stanowiło około 40% całej ówczesnej populacji. W 1927 r. w całej gminie (w Kazimierzu
i okolicznych wsiach) było 2300 Żydów, z których 277 opłacało składkę bożniczą – 1420 zł. Ze zbieranych w ten sposób corocznie pieniędzy m. in. otrzymywał pensję rabin, urzędnicy gminy i zatrudniani przez nią pracownicy (np. stróż), udzielano pomocy najbiedniejszym, przeprowadzano bieżące remonty i naprawy budynków bożniczych, utrzymywano kancelarię gminną. Opłacający składkę bożniczą mieli czynne prawo wyborcze.

Okres międzywojenny to czas organizowania się życia społeczności żydowskiej. Powstały: biblioteka żydowska, kluby sportowe „Makkabi” i „Sztern”, kolejna partia „Agudat Jisrael”, kasa zapomogowa, bank, prywatne szkoły żydowskie. W tym też czasie miasto stało się popularnym miejscem spotkań artystów: literatów, malarzy, fotografików, w tym również twórców żydowskich. W Kazimierzu i okolicach nakręcono oglądane wśród społeczności żydowskiej na całym świecie filmy „Dybuk” i „Jideł mit fideł” („Jideł gra na skrzypcach”).

W 1939 r. Kazimierz liczył 4641 mieszkańców, w tym szacunkowo około 2500 Żydów.

Po wybuchu II wojny światowej Niemcy utworzyli tu stosunkowo szybko (na wiosnę 1940 r.) na terenie zamieszkałym przez Żydów getto i nakazali wybrać Judenrat (zarząd gminy). Do getta przesiedlono Żydów zamieszkałych w okolicy, a także przetransportowano grupę Żydów z Puław, zaś na początku 1942 r. osadzono tu dodatkowo Żydów z Czechosłowacji. Na skutek epidemii tyfusu i egzekucji zginęło wielu jego mieszkańców. Przy ulicy Puławskiej w przetwórni owoców utworzono obóz pracy dla Żydów. Kres społeczności żydowskiej Kazimierza to wiosna 1942 r.: 25 marca część Żydów została popędzona pieszo do Opola Lubelskiego i następnie do obozu pracy w Poniatowej (większość z nich rozstrzelano na kirkucie w Kraśniku), 30 marca pozostałych przetransportowano do obozu zagłady w Bełżcu i na Majdanek. Ukrywających się Żydów wyłapywano i rozstrzeliwano na miejscu do wiosny 1943 r. Przeżyli nieliczni.

1 2 3
Zobacz zdjęcia



Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe