kazimierz dolny
imieniny: Henryka i Mariusza
Piątek 19 stycznia 2018
Brulion on-line NR3
Malarska treść egzystencji
Góra wapienna (czyli Albrychtówka, vel Albrechtówka)
Fotografie Stanisława Terleckiego
"Wybudował dom wysoko"
Uczniowie cieśli nad grodarzem - czyli o architekturze w Kazimierzu
Malowane Canonem
Aleksander Błoński - Mój alfabet Kazimierza
Znalazłem się w miejscu niezwykłym
Jest takie miejsce w Kazimierzu
Dni wody i słońca
Na dawnej fotografii
Co Kopernik, rybak i wzorowy żołnierz mają wspólnego...z Kazimierzem Dolnym
Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.2)
"Robiłem dobre zdjęcia" - Jerzy Szwartz (1911-2001)
Moja babcia Izabella Lenkiewiczowa
Dlaczego Kazimierz...?
Zapuszczanie korzeni


Kazimierz Dolny -> Brulion kazimierski on-line -> Brulion on-line NR3 -> Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.2)

  Nieco informacji o żydach, bożnicach i cmentarzach żydowskich Kazimierza Dolnego (cz.2)

Stary cmentarz żydowski położony był przy ulicy Lubelskiej, na stoku góry nad Sitarzem, około 500 m. na wschód od centrum miasta, w pobliżu bramy lubelskiej. Niewątpliwie obiekt taki potrzebny był gminie żydowskiej od początkowych lat jej funkcjonowania, i to właściwie on stanowił o jej samodzielności. Wydaje się więc, że powstanie pierwszego cmentarza można by datować na koniec XV lub początek XVI w., natomiast powstaje pytanie czy od początku był on usytuowany w znanym nam obecnie miejscu. Niestety brak na to bezpośrednich dowodów. Wzmianki źródłowe wspominają istnienie w Kazimierzu kirkutu w roku 1568, ale istniejący do wojny stary cmentarz właściwie wspominany jest bezpośrednio dopiero w XVIII w. W 1726 r. gmina żydowska zobowiązała się do dawania rocznie do kościoła pół kamienia łoju w zamian za pozwolenie dokończenia murowanego ogrodzenia wokół kirkutu. W 1780 r. teren cmentarza powiększono o położoną za nim działkę o szerokości czternastu sążni i jednego łokcia, dokupioną za 56 zł. W imieniu gminy zakupu dokonała starszyzna kahalna: Giecel Berkowicz, Chaim Dawidowicz i Moszek Ickowicz. Jednak już w 1792 r. Magistrat miasta nakazał, zgodnie z zarządzeniem Komisji Policji Obojga Narodów, zamknięcie starego i założenie nowego cmentarza — bardziej oddalonego od zabudowy miejskiej. Magistrat sugerował usytuowanie go na Czerniawach. W wyniku odwołania się kahału przybyły z Lublina intendent policyjny Krajewski zezwolił na dalsze użytkowanie kirkutu. Obiekt ten został zamknięty dopiero w latach 50-tych XIX w., kiedy to założono nowy cmentarz. Ostatnia odnotowana pochowana tu osoba to słynny cadyk, założyciel kazimierskiej dynastii chasydzkiej Jechezkel ben Cwi Hirsz Taub, zmarły
w 1856 r.

Znakomity żydowski historyk Majer Bałaban wspomina, że na starym kirkucie przeważały macewy z pierwszej ćwierci XIX w., wśród których wymienia on nagrobki magida Jisraela Aharona ben Gad ha-lewi oraz Josefa Juzpy fundatora drugiej bożnicy, i jego żony Estery. W innych opracowaniach (Sz. L. Sznajdermana, A. Jaworskiego i B. Strynkowskiego) zwracano uwagę na duży nagrobek (sarkofag, mauzoleum) cadyka Jechezkela Tauba, co może sugerować istnienie nad jego grobem ohelu — budynku wznoszonego nad grobem osoby wybitnej. W. Husarski wspomina istniejący w południowo-wschodnim narożniku cmentarza dom przedpogrzebowy, oraz liczne macewy z końca XVIII i początku XIX w., zdobione dobrą, o interesującej symbolice płaskorzeźbą i polichromowane. Co stało się z tymi nagrobkami właściwie nie wiadomo. Powszechnie przyjęto, że zostały one, tak jak i macewy z nowego cmentarza, wymontowane przez Niemców w czasie wojny i użyte do wyłożenia dziedzińców na terenie siedziby Gestapo w klasztorze reformatów i ścieżek przy domach zamieszkałych przez dygnitarzy hitlerowskich. Jednak wśród odzyskanych z klasztoru kilkuset fragmentów — brak macew z przed połowy XIX w. Sugeruje to, że nagrobki ze starego kirkutu trafiły gdzie indziej. Sprawa ta wymaga dalszych ustaleń. Niewątpliwie dewastacja tego cmentarza w czasie wojny miała miejsce. Poza tym stary cmentarz był do wiosny 1943 r. terenem, na którym odbywały się egzekucje odnajdywanych ukrywających się Żydów. Chowano tu również Żydów rozstrzelanych na terenie miasta.
1 2 3 4
Zobacz zdjęcia
Dachy Kazimierza w latach 30. Piętrowe domy przy ulicy Lubelskiej należały do gminy żydowskiej. W domu z galerią mieszkał rabin

Stara grusza przy murze zamykającym stary cmentarz żydowski od wschodu. Po prawej widać dach domu pogrzebowego




Copyright ©2003-2009 by pozycjonowanie, strony www, stron www, serwisy, portale, sklepy internetowe
polecamy: nałęczów | weekend | słowacja |
sopot festiwal, sylwester, ferie zimowe